Goud en zilver: welke vooruitzichten na de volatiliteit?

De uitzonderlijke rally in de edelmetalen kwam eind vorige week abrupt tot stilstand. Goud kende zijn slechtste dag sinds 2013 en verloor 8,6%, terwijl zilver zijn slechtste dag ooit beleefde met een daling van ongeveer 26%. Tegelijkertijd bereikte de volatiliteit¹ de afgelopen twee weken ongekende hoogten.

De uitgesproken prijsdaling die vrijdag en maandag werd waargenomen, kan plausibel worden toegeschreven aan niet-afgedekte shortposities in de optiemarkten voor edelmetalen. Daarnaast kondigde de Amerikaanse termijnbeurs CME in het weekend aan dat zij van plan is de margevereisten voor futures te verhogen: van 6% naar 8% voor goudfutures en van 11% naar 15% voor zilverfutures. Ook de Shanghai Futures Exchange gaf aan dat er verhogingen van de margevereisten op komst zijn.

Goud wordt beschouwd als de ultieme ‘veiligehavenbelegging’ en heeft zich bewezen als een betrouwbaar en veilig actief in tijden van onzekerheid. Vorig jaar lag de grootste zorg voor beleggers bij de onvoorspelbaarheid van het handelsbeleid van de Amerikaanse regering. De door president Trump in april aangekondigde ‘Liberation Day’-tarieven zorgden voor maanden van onzekerheid, terwijl de onderhandelingen voortduurden over het uiteindelijke niveau van die tarieven.

Dit jaar begon met een opeenvolging van geopolitieke risicogebeurtenissen: Venezuela, tariefdreigingen tegen enkele Europese landen in verband met Groenland en spanningen rond Iran. Deze ontwikkelingen dreven niet alleen de vraag naar veiligehavenbeleggingen op, maar zorgden er ook voor dat goud de voorkeur van beleggers als veilige haven genoot, vanwege hun zorgen over de Amerikaanse dollar en de Japanse yen.

Zelfs (langlopende) staatsobligaties van veel geïndustrialiseerde landen waren, zeker midden vorig jaar, niet altijd in staat om hun vermeende rol als ultieme veilige haven te vervullen. Daartegenover stonden regelmatig terugkerende zorgen over de houdbaarheid van de staatsschuld van bepaalde landen, die als extra katalysator fungeerden en verdere opwaartse druk op de goudprijs uitoefenden.

De bepalende rol van de centrale banken

Naast de sterke vraag vanuit het veiligehavenmotief is goud ook uitgegroeid tot het diversificatie-instrument bij uitstek voor centrale banken in opkomende markten. De vraag naar goud voor monetaire reserves nam sterk toe na de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022 en is sindsdien hoog gebleven. Zorgen over sancties en/of een mogelijke erosie van de rol van belangrijke valuta’s worden hierbij als belangrijkste reden voor deze diversificatie genoemd. Bovendien is, naarmate de goudprijs verder is gestegen, ook de belangstelling van particuliere beleggers toegenomen.

De wereldwijde aankopen door centrale banken, die in 2025 uitkwamen op 863 ton, blijven historisch hoog en geografisch breed gespreid, maar liggen wel lager dan in 2024.

Kwetsbaarheden eigen aan de zilvermarkt

In dezelfde lijn ondervond ook het goedkopere broertje — zilver — de spillover-effecten van goud, door zijn eigenschappen als edelmetaal. Een belangrijke factor die specifiek voor zilver speelde, was de verkrappende liquiditeit op de fysieke markt.

De Amerikaanse minister van Handel startte op 22 april 2025 een onderzoek om de gevolgen voor de nationale veiligheid te beoordelen van de afhankelijkheid van derde landen voor kritieke mineralen. Zilver wordt beschouwd als een kritiek mineraal, en soortgelijke onderzoeken, die werden opgestart onder Section 232 van de Trade Expansion Act, hebben eerder geleid tot invoerheffingen van 50% op staal, aluminium en bepaalde koperproducten.

Marktspeculatie over mogelijke Amerikaanse handelsmaatregelen leidde tot een sterke invoer van zilver in de Verenigde Staten. Deze import onttrok liquiditeit aan de andere belangrijke prijsvormingscentra voor deze grondstoffen. Hoewel het onderzoek resulteerde in de presidentiële proclamatie van 15 januari, waarin de minister van Handel en andere regeringsfunctionarissen werden opgedragen onderhandelingen met handelspartners aan te gaan, bleef de deur openstaan voor toekomstige tarieven, afhankelijk van de uitkomst van die onderhandelingen.

In de herfst van vorig jaar ging veel aandacht uit naar de sterke stijging van de uitleentarieven voor fysiek zilver op de Londense markt. Doordat de voor het onderpand van verkopen in zilver-ETF’s vereiste voorraden niet beschikbaar waren voor de uitleenmarkt, werd dit knelpunt gaandeweg steeds nijpender — en nog verder versterkt door de verplaatsing van zilvervoorraden naar Amerikaanse opslagfaciliteiten.

Tegen het einde van het jaar werden aanbodtekorten duidelijker zichtbaar op de Aziatische markten, terwijl de omstandigheden op de Londense markt voor fysiek zilver, met name voor kortere looptijden, begonnen te verbeteren.

Het tempo waarmee de koersen stegen, wijst echter op toenemende speculatie en grote ‘fear of missing out’ aankopen.

Hier moet een onderscheid worden gemaakt tussen goud en zilver.

De technische opbouw van de recente rally doet denken aan het goudprijsverloop dat we zagen vóór de prijsdaling in oktober vorig jaar. Technische signalen begin 2026 wijzen er niet op dat de goudmarkt een langdurige neerwaartse fase ingaat. Tot nu toe zijn de goudposities in ETF’s dit jaar met ongeveer 2% toegenomen, ofwel circa 75 ton, en dat al binnen de eerste drie weken.

In de twee kalenderweken voorafgaand aan de verkoopgolf noteerden ETF’s instromen van ongeveer 35 à 36 ton per week, wat overeenkomt met USD 4,6 tot 5,4 miljard per week — een hoog tempo dat vergelijkbaar is met de aanloop naar de rally van september-oktober vorig jaar en de daaropvolgende correctie.

Goud is in deze context ook de echte ‘veilige haven’. Het is zeer onwaarschijnlijk dat we terechtkomen in een omgeving waarin de waarschijnlijkheid en frequentie van risicogebeurtenissen worden onderschat. Het allereerste thema van onze jaarlijkse vooruitblik voor dit jaar was risico. Daarom verwachten wij dat de vraag naar veiligehavenbeleggingen hoog zal blijven.

Daarnaast profiteert goud van een langdurig standvastige specifieke vraag, die zilver niet heeft: stabiele aankopen door centrale banken. Samen met de geopolitieke risico’s zorgen ook de bekommernissen over het langetermijnpad van de Amerikaanse overheidsfinanciën en de mogelijke impact daarvan op de waarde van Amerikaanse staatsobligaties ervoor dat centrale banken extra redenen hebben om te diversifiëren.
De koopbereidheid van centrale banken vertoont geen tekenen van afzwakking. Zelfs toen de goudprijs in het vierde kwartaal van 2025 boven USD 4.000 per ounce uitkwam, kochten centrale banken in dat kwartaal nog steeds ongeveer 230 ton goud, waarmee de totale aankopen door de officiële sector in 2025 uitkwamen op circa 863 ton. Steeds meer centrale banken sluiten zich hierbij aan, zoals Brazilië, dat eind 2025 voor het eerst sinds 2021 opnieuw goud aankocht. Ook Polen was een opvallende koper. Na de accumulatie van ongeveer 100 ton in 2025 heeft het land nu een doelstelling vastgelegd van 700 ton totale goudreserves. Dat ligt ongeveer 150 ton boven het huidige niveau van circa 550 ton, wat momenteel ongeveer 28% van de reserves vertegenwoordigt. De verschuiving bij sommige centrale banken naar expliciete tonnagedoelstellingen is bijzonder betekenisvol. Ze impliceert dat hun aankoopgedrag minder gevoelig wordt voor prijsstijgingen: zij blijven een vast volume goud kopen, zelfs wanneer de prijzen stijgen. Naar onze mening versterkt dit een structurele, prijsinelastische vraag in de wereldwijde goudmarkt.

Goud als diversificatie- en afdekkingsinstrument

Bijgevolg beschouwden veel analisten en beleggers de terugval als gezond en noodzakelijk, en blijven zij constructief over de vooruitzichten voor goud op middellange tot lange termijn. Daarbij is het wel belangrijk te benadrukken dat wij goud niet aanbevelen als speculatieve belegging, maar veeleer als een stabiel instrument voor diversificatie en afdekking. Wanneer er zich herhaaldelijk episodes van extreme prijsopwinding zouden voordoen, kan winstneming aangewezen zijn. Bovendien zou een mogelijke herweging van de sterk toegenomen goudallocaties binnen de portefeuilles van centrale banken of grondstoffenfondsen — als gevolg van de uitgesproken prijsstijging — eveneens kunnen leiden tot tijdelijke prijscorrecties.

Zilver met de nodige voorzichtigheid benaderen

Voor zilver zijn wij dan weer voorzichtiger. Hoewel de langetermijnvooruitzichten voor de vraag vanuit industrieel gebruik positief blijven, vormt dit geen directe drijvende kracht. Op langere termijn kunnen hogere zilverprijzen fundamentele gevolgen hebben voor het evenwicht tussen vraag en aanbod, wat zowel extra mijnproductie zou moeten stimuleren als enige vraagvervanging kan veroorzaken. Daarbij is het belangrijk te onderstrepen dat het cruciale belang van zilver voortkomt uit de fotovoltaïsche industrie. Passivated Emitter and Rear Contact-cellen (PERC), die momenteel de industriestandaard vormen, zullen naar verwachting geleidelijk aan worden verdrongen als dominante technologie door efficiëntere en zilverintensievere c-Si-subtechnologieën, zoals Tunnel Oxide Passivated Contact-cellen (TOPCon) en c-Si Silicon Heterojunction-cellen (SHJ).

Zilver zou moeten blijven profiteren van de stijging van de goudprijs, waardoor het evenwicht in de goud-zilverratio rond 70 tot 80 behouden blijft. Niettemin ligt de zilverprijs, zelfs op het huidige niveau, meer dan 150% hoger dan een jaar geleden, wat deze optimistische verwachtingen al grotendeels zou moeten weerspiegelen. Op langere termijn kunnen hogere zilverprijzen fundamentele gevolgen hebben voor het evenwicht tussen vraag en aanbod, wat het structurele aanbodtekort van de afgelopen vijf jaar zou kunnen doen krimpen.

Is uw portefeuille nog aangepast aan de economische realiteit?

Beleggingsproducten zijn onderhevig aan risico’s. Ze kunnen zowel omhoog als omlaag evolueren en de kans bestaat dat de belegger het bedrag van zijn belegging niet recupereert. Elke beleggingsbeslissing moet in overeenstemming zijn met uw Financial ID (beleggersprofiel). Meer info op deutschebank.be/financialid.

Prognoses zijn gebaseerd op veronderstellingen, schattingen, meningen en hypothetische modellen of analyses die onjuist kunnen blijken. Alleen ter illustratie. Dit artikel en de informatie die het bevat vormen geen beleggingsadvies.

In het verleden behaalde resultaten vormen geen betrouwbare indicatie voor toekomstige resultaten. De resultaten hebben betrekking op een nominale waarde op basis van koersmeer- en minwaarden. Er wordt geen rekening gehouden met inflatie. De inflatie heeft een negatieve invloed op de koopkracht van deze nominale geldwaarde. Afhankelijk van het inflatieniveau kan dit leiden tot een reëel waardeverlies, zelfs als het nominale rendement van de belegging positief is.

¹ Volatiliteit verwijst naar hoeveel en hoe snel de prijs van bv. een aandeel, een obligatie, een fonds of een index verandert in de loop van de tijd.