Massale werkloosheid: het werd al voorspeld bij de komst van de stoommachine, bij de assemblagelijn en bij de computer. Nu is het de beurt aan AI. Dreigt deze technologie écht onze jobs massaal weg te vagen, of kijken we opnieuw naar een oud verhaal in een nieuw jasje?
Wie vandaag naar AI kijkt, ziet vooral snelheid. Taken die vroeger uren kostten, gebeuren nu in minuten of zelfs seconden. Teksten, analyses, code, beelden, strategieën, ideeën... : het lijkt alsof hele functies in één klap overbodig worden. En dus groeit de angst: als AI en AI agents dit allemaal kunnen, wat blijft er dan nog over voor mensen?
The 2028 Global Intelligence Crisis. Onder die titel publiceerde Citrini Research in februari een scenario over hoe AI tegen 2028 tientallen gevestigde bedrijven zou wegvegen. De tekst speelt zich af in de toekomst en leest als een dystopische terugblik op 2026, 2027 en 2028. De auteurs beschrijven hoe de opmars van AI sector na sector aan het wankelen brengt, waardoor faillissementen en werkloosheid de wereldeconomie op de knieën dwingen1. Het stuk was overduidelijk speculatief, maar het sloeg in februari in als een precisiebom op Wall Street.
Tijd om op adem te komen was er na de opzienbarende publicatie niet. Want enkele dagen later kondigde fintech-bedrijf Block aan 40% van zijn personeel te ontslaan. Het bedrijf van Jack Dorsey (oprichter van Twitter) noemde AI als voornaamste reden2. Journalisten en analisten rinkelden de alarmbel nog luider. Zo ging het een groot deel van de winter 2025–2026. Van Amazon tot Microsoft, en van Accenture tot Meta: elke nieuwe ontslagronde werd een AI-verhaal, elke reorganisatie een bewijs van de nakende jobapocalyps. Begrijpelijk, maar niet nieuw.
We hebben dit al vaker meegemaakt
Al in 1589 weigerde koningin Elizabeth I van Engeland de uitvinder van een mechanische breimachine een patent te geven. Ze vreesde dat het de ambachtelijke breisters werkloos zou maken. Twee eeuwen later vernielden Engelse textielarbeiders (de luddieten) de machines die hun brood bedreigden. En in 1940 opperde een Amerikaanse senator een 'robottaks', waarbij machines belast zouden worden in verhouding tot het aantal banen dat ze wegnamen3.
Telkens weer dezelfde angst. Telkens weer hetzelfde resultaat: de werkloosheid bleef niet structureel stijgen door technologie, maar fluctueerde op het ritme van de economische conjunctuur. Recessies, oorlogen en financiële crises joegen de werkloosheid de voorbije eeuwen omhoog. Uitvindingen niet. Het mediaan werkloosheidscijfer van de G7 vandaag (circa 4,5 %) ligt zelfs lager dan het Britse cijfer van 5% in 1755, nog vóór de Industriële Revolutie4. Hoewel de meeste banen van toen allang verdwenen zijn, leidde automatisering nooit tot een spiraal van structurele werkloosheid.
Werkloosheid en technologie: wat de data zegt
Mediaan werkloosheid (%) in G7-landen
In het begin van de opname (1755) zijn er alleen gegevens voor het Verenigd Koninkrijk; de andere landen worden geleidelijk aan toegevoegd als hun cijfers beschikbaar worden. Bron: GFD, Deutsche Bank
Wat de cijfers werkelijk zeggen
De beste manier om te becijferen wat de impact van AI op werkgelegenheid is? AI zelf bevragen! Dat dacht althans Anthropic, de maker van AI-assistent Claude. In maart 2026 publiceerde het bedrijf een studie die de arbeidsmarkteffecten van AI mat aan de hand van wat Claude werkelijk doet in professionele omgevingen — niet wat het AI-model theoretisch zou kunnen5. Ze noemen die maatstaf observed exposure: de daadwerkelijk waargenomen blootstelling, niet de hypothetische.
De uitkomst is verrassend nuchter. Wanneer de onderzoekers werkloosheidscijfers vergelijken vóór en na de lancering van ChatGPT - ondertussen 3,5 jaar geleden - vinden ze geen enkel significant verschil tussen de meest en minst blootgestelde beroepsgroepen. De arbeidsmarkt heeft AI tot dusver geabsorbeerd zonder zichtbare toename van jobvernietiging.
Dat betekent niet dat sommige beroepen niet onder druk staan. Computerprogrammeurs zijn het meest blootgesteld: 74,5% van hun taken valt binnen het bereik van AI. Customer service medewerkers volgen op de voet met 70,1%, data-invoerspecialisten met 67,1%.
Wat volgens Anthropic eveneens opvalt: de meest bedreigde werknemers zijn gemiddeld hoger opgeleid, beter betaald en vaker vrouw. AI richt zijn pijlen dus niet op de laaggeschoolde arbeider, maar op de werknemer achter het scherm. Maar zelfs in die groep: massawerkloosheid blijft vooralsnog uit.
Zorgen voor jonge starters
Er is echter één groep waar de knipperlichten wel op oranje staan. Jongeren tussen 22 en 25 jaar stromen minder makkelijk door naar beroepen met een hoge AI-blootstelling. Bedrijven nemen minder starters aan voor functies waar AI een deel van het werk kan overnemen. De instroom in die beroepen daalde na de lancering van ChatGPT met gemiddeld 14%, een relevant signaal.
Internationaal gezien gaat dat cijfer gepaard met een bredere trend: landen met de hoogste AI-adoptie laten ook de sterkste stijging van de jeugdwerkloosheid zien. Dat is geen reden voor doemscenario's, maar het verdient opvolging6.
Ford en de onverwachte banen
De geschiedenis biedt talrijke voorbeelden van technologieën die aanvankelijk angst zaaiden en uiteindelijk meer banen creëerden dan ze vernietigden. Het bekendste is misschien de assemblagelijn van Ford. Rond 1913 reduceerde die de productietijd van een auto van ruim twaalf uur tot anderhalf uur. De angst voor massaontslagen was groot. Maar de drastische prijsdaling die volgde — van 950 dollar in 1909 tot 290 dollar in 1926 — ontketende een koopgolf7. Er kwamen méér werknemers bij Ford, niet minder. En buiten de autofabrieken ontstonden duizenden nieuwe banen: autodealers, reparatiewerkplaatsen, benzinestations, wegenbouwers, autoverzekeraars. Technologie vernietigde geen werk. Ze transformeerde het, en breidde het uit.
Hetzelfde patroon zien we telkens opnieuw. In 1850 was zo'n 65% van de Amerikaanse beroepsbevolking actief in de landbouw6. Naarmate machines de mens daar vervingen, kwamen werk en geld vrij voor nieuwe industrieën. Aanvankelijk groeide de maakindustrie snel. Vervolgens verschoof de werkgelegenheid naar de dienstensector. Een personal trainer of loopbaancoach? Dat bestond vroeger niet. Het is dus best mogelijk dat AI volledig nieuwe sectoren doet ontspruiten die we vandaag nog niet kunnen bedenken.
Volgens het Future of Jobs Report 2025 van het World Economic Forum zal AI tegen 2030 weliswaar 92 miljoen banen verdringen, maar tegelijkertijd 140 miljoen nieuwe banen creëren8. Netto: meer werk. En PwC's Global AI Jobs Barometer 2025, gebaseerd op bijna een miljard vacatures in 24 landen, concludeert dat AI leidt tot hogere productiviteit en een sterkere vraag naar nieuwe vaardigheden, niet tot massawerkloosheid9.
Mensen zijn moeilijker te vervangen dan gedacht
Tot slot is er nog een reden om positief te blijven: mensen blijken hardnekkig moeilijk te vervangen. Autonome vrachtwagens zouden tien jaar geleden al binnen enkele jaren de truckchauffeurs overbodig maken. Er is vandaag nog steeds een tekort aan truckchauffeurs. Chatbots nemen steeds meer standaardvragen over, maar complexe klachten en emotioneel geladen situaties blijven bij mensen. Klarna schafte een groot deel van haar klantenserviceteam af, om daarna te merken dat empathie en nuance minder triviaal zijn dan verwacht.10
Mensen willen bepaalde diensten nu eenmaal door mensen laten uitvoeren. Uw haar laten knippen door een robot, of bij een grote beleggingsbeslissing advies inwinnen bij een algoritme: voorlopig past u daar wellicht ook voor. En dat is misschien wel de krachtigste les die 250 jaar industriële geschiedenis ons leert: de angst voor technologie is altijd groter geweest dan de schade.
De stille bedreiging: lonen, niet jobs
De grootste bedreiging van AI voor de arbeidsmarkt komt misschien niet van werkloosheid, maar van loonontwikkeling. Tijdens de Eerste Industriële Revolutie steeg de productiviteit spectaculair, maar de lonen bleven meer dan vijftig jaar achter. Die periode, van 1790 tot 1840, staat bekend als de 'Engels Pauze': fabrikanten werden rijker, arbeiders nauwelijks6. Pas na decennia van politieke strijd en vakbondswerk volgden de lonen.
Het arbeidsaandeel van het inkomen — het deel van de economische koek dat naar werknemers gaat in plaats van naar aandeelhouders en kapitaalbezitters — staat in de VS vandaag al op een historisch dieptepunt. Als AI de productiviteitswinsten verder naar kapitaal verschuift en letterlijk ten koste van werknemers, zal dat vroeg of laat politieke druk genereren. In de VS worden millennials en jongere generaties in 2028 de numerieke meerderheid onder kiezers. Als zij het gevoel krijgen dat de vruchten van de AI-revolutie uitsluitend naar aandeelhouders vloeien, wordt politieke correctie via belasting of regulering een realistisch scenario — met mogelijke gevolgen ook buiten de VS.
Is uw portefeuille nog aangepast aan de economische realiteit?
Bent u nog geen cliënt?
Word cliënt om te kunnen profiteren van het advies van onze experts.
Bent u al cliënt?
Bel ons op 02 551 97 00 om één van onze experten te spreken of maak een afspraak in uw Advisory Center.
Beleggingsproducten zijn onderhevig aan risico’s. Ze kunnen zowel omhoog als omlaag evolueren en de kans bestaat dat de belegger het bedrag van zijn belegging niet recupereert. Elke beleggingsbeslissing moet in overeenstemming zijn met uw Financial ID (beleggersprofiel). Meer info op deutschebank.be/financialid.
Prognoses zijn gebaseerd op veronderstellingen, schattingen, meningen en hypothetische modellen of analyses die onjuist kunnen blijken. Alleen ter illustratie. Dit artikel en de informatie die het bevat vormen geen beleggingsadvies.
Rendementen uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige rendementen.
Ontvang het belangrijkste financiële nieuws per e-mail
Nog geen cliënt? Blijf toch op de hoogte over onze beleggingsopportuniteiten en nieuwigheden binnen onze beleggingsdiensten.
U kunt op elk moment uitschrijven.
Deel dit artikel
Dit zou u ook kunnen interesseren
27 maart 2026
Podcast - Energie, inflatie en rente: 7 inzichten in de financiële markten
6 november 2026
Artificiële intelligentie: mode-effect of revolutie?
1 Bron: citriniresearch.com/p/2028gic
2 Bron: cnbc.com/2026/02/27/jack-dorsey-made-the-loudest-case-yet-ai-is-already-replacing-jobs.html
3 Bron: DB Research ‘History suggests AI will ultimately create, not destroy jobs’, verschenen op 22 mei 2023
4 Bron: imf.org/external/datamapper/LUR@WEO/ADVEC/EURO/MAE/USA
5 Bron: anthropic.com/research/labor-market-impacts
6 Bron: Deutsche Bank research: Innovation, Jobs and Inflation: Lessons from 250 Years of Disruption, 4 maart 2026
7 Bron: DB Research ‘History suggests AI will ultimately create, not destroy jobs’, verschenen op 22 mei 2023
8 Bron: weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
9 Bron: pwc.com/gx/en/services/ai/ai-jobs-barometer.html
10 Bron: fastcompany.com/91468582/klarna-tried-to-replace-its-workforce-with-ai