Hoe impacteren hoge obligatierentes de aandelenmarkt?

Veerkrachtige economische cijfers en stijgende energieprijzen door geopolitieke spanningen hebben de langetermijnrente dit jaar verder opgedreven. De Amerikaanse tienjaarsrente bereikte 5,36% en de Duitse 3,65% - de hoogste niveaus sinds respectievelijk 2002 en 2009.

Op het eerste gezicht zou dit op aandelen moeten wegen, omdat hogere rentes de disconteringsvoeten² en financieringskosten verhogen en vastrentende beleggingen aantrekkelijker maken. Toch bleven aandelen veerkrachtig. Sinds het uitbreken van het conflict met Iran eind februari steeg de Amerikaanse tienjaarsrente met ongeveer 1,1 procentpunt, terwijl de S&P 500 een totaalrendement van meer dan 13% behaalde³. Ook Europese aandelen presteerden sterk ondanks de hogere Bund-rente.

Dit onderstreept een belangrijk punt: hoge obligatierentes zijn niet per definitie negatief voor aandelen. Ze kunnen ook sterkere groei weerspiegelen en de bedrijfswinsten ondersteunen. Niet alleen het renteniveau telt, maar ook waarom en hoe snel de rente stijgt.

Obligatierentes beïnvloeden aandelen vooral via vier kanalen: waarderingen, financieringskosten, economische activiteit en concurrentie om kapitaal. Dit verklaart waarom hogere rentes niet altijd tot lagere aandelenkoersen leiden.

1. Waarderingen: toekomstige kasstromen zijn vandaag minder waard
Hogere obligatierentes verhogen de disconteringsvoet voor toekomstige kasstromen en kunnen zo de aandelenwaarderingen drukken, vooral bij groeibedrijven. Als de rente echter samen met de groeivooruitzichten stijgt, kan dit effect gedeeltelijk worden gecompenseerd doordat beleggers een lagere aandelenrisicopremie aanvaarden: een lagere extra vergoeding voor het risico van aandelen ten opzichte van obligaties.

2. Financieringskosten: hogere rentelasten kunnen op de winst wegen
Hogere rentes maken lenen en herfinancieren duurder, waardoor de winst en de middelen voor investeringen of aandeelhoudersuitkeringen kunnen afnemen. Vooral ondernemingen met veel schulden of een sterke afhankelijkheid van externe of variabele financiering zijn kwetsbaar.

3. Economische activiteit: duurder krediet kan de vraag afremmen
Hogere rentes verhogen de kredietkosten voor huishoudens en bedrijven. Dit kan consumptie, investeringen en economische groei afremmen en zo wegen op omzet en winst.

4. Relatieve aantrekkelijkheid: obligaties worden sterkere concurrenten
Hogere obligatierentes maken vastrentende beleggingen aantrekkelijker ten opzichte van aandelen. Als de verwachte kasstromen van bedrijven niet evenredig stijgen, moeten aandelenkoersen mogelijk dalen om beleggers voldoende te vergoeden voor het hogere risico.

De relatie tussen obligatierentes en aandelen hangt minder af van het renteniveau dan van de onderliggende drijvende kracht. Langetermijnrentes weerspiegelen vooral verwachtingen voor groei, inflatie en de termijnpremie; de dominante factor bepaalt hoe aandelen reageren.

Van het midden van de jaren zestig tot het midden van de jaren negentig was inflatie vaak de belangrijkste drijvende kracht. Stijgende rentes drukten daardoor doorgaans op waarderingen en winsten, met zwakkere aandelenprestaties tot gevolg.

Van het midden van de jaren negentig tot het einde van de jaren 2010 zorgden verankerde inflatieverwachtingen ervoor dat rentes steeds meer de sterkere groeiverwachtingen weerspiegelden. Betere groei ondersteunde de bedrijfswinsten en hielp aandelen om de hogere disconteringsvoeten op te vangen. Meer recent hebben aanbodschokken en geopolitieke spanningen deze relatie complexer gemaakt. Tot dusver hebben veerkrachtige groei en sterke winsten de negatieve impact van hoge rentes op aandelen overvleugeld.

De geschiedenis leert dat het niveau van de obligatierente belangrijk is voor aandelen, maar wellicht minder dan vaak wordt aangenomen. Zoals de grafiek hieronder toont, vielen Amerikaanse tienjaarsrentes boven ongeveer 5–6% historisch samen met lagere aandelenwaarderingen. De grote spreiding van waarderingen bij vergelijkbare renteniveaus toont echter dat ook de bredere economische en marktomgeving telt. Historische drempels zijn daarom eerder een referentiepunt dan een harde bovengrens.

Voor beleggers kan het tempo van rentebewegingen op korte termijn nog belangrijker zijn. Snelle stijgingen vallen vaak samen met toenemende onzekerheid, veroorzaakt door verrassingen in het monetaire beleid, inflatieschokken, geopolitieke gebeurtenissen of abrupte veranderingen in marktverwachtingen.

Dit jaar werden de obligatierentes opgedreven door energieverstoringen, veerkrachtige groei én hardnekkige inflatie. Het conflict met Iran heeft de energieprijzen verhoogd, terwijl economische cijfers positief bleven verrassen en de kans op een strakker monetair beleid deden toenemen. Ook structurele factoren ondersteunen de rente. De AI-investeringsgolf en aanhoudende begrotingstekorten vergroten de vraag naar kapitaal. Om hun uitgaven te financieren, geven hyperscalers - grote aanbieders van cloud- en datacenterdiensten - en overheden aanzienlijke hoeveelheden schuld uit.

Voor aandelen hebben sterke winsten tot dusver de druk van hogere rentes overtroffen. De winstverwachtingen voor de MSCI All-Country World zijn dit jaar met meer dan 15% gestegen, terwijl de consensus uitgaat van ongeveer 36% groei van de winst per aandeel in 2026. Hierdoor konden aandelen stijgen, zelfs toen de koers-winstverhoudingen daalden.

De vooruitzichten voor aandelen blijven positief. Gezonde balansen en aanhoudende investeringen in AI, datacenters, elektrificatie en energie-infrastructuur bieden steun. Nu de verwachtingen al hoog zijn, wordt de realisatie van de winstverwachtingen steeds belangrijker voor verdere koersstijgingen.

Nu de Amerikaanse Treasury-rentes dit jaar met meer dan één procentpunt zijn gestegen, hebben rentegevoelige sectoren doorgaans zwakker gepresteerd. Technologie is de opvallende uitzondering: sterke winsten hebben de waarderingsdruk van hogere rentes gecompenseerd.

De investeringscyclus blijft centraal staan in onze sectorallocatie. De sterke vraag vanuit investeringen in AI, elektrificatie, energie-infrastructuur en automatisering ondersteunt onze voorkeur voor technologie en industrie. Ook over financiële waarden blijven we positief. De aanhoudend hoge rente ondersteunt de winstgevendheid, terwijl de robuuste economische activiteit gunstig blijft voor de kredietvraag en de kwaliteit van de kredietportefeuille.

Daarentegen blijven we voorzichtig met vastgoed en sommige consumentgerichte segmenten, waar financieringsbehoeften en zwakkere groei de rentegevoeligheid vergroten. Over het algemeen zijn hogere rentes gunstig voor bedrijven met sterke balansen, duurzame winsten en prijszettingsmacht.

Hoge obligatierentes zijn niet per definitie negatief voor aandelen. Hun impact hangt af van wat ze aandrijft en hoe snel ze stijgen. Rentestijgingen door sterkere groei kunnen worden gecompenseerd door hogere winsten, terwijl inflatieschokken, een strakker beleid en hogere volatiliteit grotere risico’s vormen.

Wij blijven positief over aandelen, ondersteund door veerkrachtige winsten en de investeringscyclus rond AI, elektrificatie, energiezekerheid en infrastructuur. Hoge rentes laten echter minder ruimte voor hogere koers-winstverhoudingen, waardoor winstgroei steeds belangrijker wordt. Wij geven de voorkeur aan technologie, industrie en financiële waarden, en blijven voorzichtig met rentegevoelige segmenten met zwakkere groeivooruitzichten.

Beleggingsproducten zijn onderhevig aan risico’s. Ze kunnen zowel omhoog als omlaag evolueren en de kans bestaat dat de belegger het bedrag van zijn belegging niet recupereert. Elke beleggingsbeslissing moet in overeenstemming zijn met uw Financial ID (beleggersprofiel). Meer info op deutschebank.be/financialid.

Prognoses zijn gebaseerd op veronderstellingen, schattingen, meningen en hypothetische modellen of analyses die onjuist kunnen blijken. Alleen ter illustratie. Dit artikel en de informatie die het bevat vormen geen beleggingsadvies.

Rendementen uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige rendementen.

Bron voor de cijfers in dit artikel: LSEG Datastream, Deutsche Bank. Gegevens van 15 oktober 2026.

¹ Volatiliteit verwijst naar hoeveel en hoe snel de prijs van bv. een aandeel, een obligatie, een fonds of een index verandert in de loop van de tijd.
² Het percentage waarmee toekomstige kasstromen worden omgerekend naar hun waarde vandaag. Hoe hoger dit percentage, hoe lager die huidige waarde.
³ Referentieperiode van 28 februari 2026 tot en met 15 oktober 2026 – zie grafiek 1.