AI-infrastructuur: het volgende knelpunt ligt onder de zee en in de ruimte

Dit artikel is gebaseerd op de publicatie ‘The Great Rebalancing (4/5):
The connectivity chokepoint’ van het Deutsche Bank Research Institute, gepubliceerd op 2 september 2026.

De investeringscyclus rond AI wordt doorgaans bekeken vanuit halfgeleiders, energie en datacenters. Toch zijn AI-modellen, clouddiensten en bedrijfstoepassingen stuk voor stuk afhankelijk van de mogelijkheid om enorme hoeveelheden data snel en betrouwbaar te versturen. Digitale connectiviteit kan daarom het volgende knelpunt worden. Onderzeese glasvezelkabels vervoeren meer dan 99% van het intercontinentale dataverkeer. Satellieten bieden dan weer dekking en back-up waar glasvezel tekortschiet, bijvoorbeeld in afgelegen, mobiele of verstoorde omgevingen.

De vraag raakt ook sterker geconcentreerd. Content- en cloudnetwerken zijn inmiddels goed voor bijna drie kwart van de internationale vraag naar bandbreedte. Om daaraan te voldoen, financieren hyperscalers nieuwe onderzeese kabels, worden ze er eigenaar van of reserveren ze capaciteit. Van de ongeveer 14 miljard dollar aan geplande investeringen in onderzeese kabels die tussen 2025 en 2027 in gebruik worden genomen, wordt een groot deel gedragen door grote contentproviders. De trend is duidelijk: cloudbedrijven willen niet alleen de bestemming van data bezitten, maar steeds vaker ook de route ernaartoe controleren.

Voor beleggers verbreedt deze ontwikkeling het aantal segmenten dat blootgesteld is aan de investeringscyclus in AI-infrastructuur: van de productie van kabels en optische apparatuur tot installatie, onderhoud en netwerkactiva op strategische locaties. En de aantrekkelijkheid berust niet alleen op volumegroei. Nu overheden meer beveiliging, route-diversificatie en nationale controle eisen, kunnen investeringen in veerkracht een tweede en minder cyclische bron van vraag vormen.

De kostprijs van een onderzeese kabel is relatief beperkt in vergelijking met de economische waarde van de datastromen die erdoorheen lopen. Bij schade is zo’n kabel echter moeilijk te vervangen. Jaarlijks worden 150 tot 200 incidenten geregistreerd, terwijl de wereldwijde reparatievloot slechts ongeveer veertig gespecialiseerde schepen telt. De meeste incidenten zijn ongevallen, vaak veroorzaakt door visserij of ankers. Geopolitieke spanningen vergroten evenwel de waarde van back-up, bewaking en snellere herstelcapaciteit. Nieuwe routes die betwiste corridors vermijden, kunnen strategischer worden naarmate overheden en operatoren hun netwerken weerbaarder willen maken.

Ook het overheidsbeleid ondersteunt deze investeringen meer en meer. De Verenigde Staten verscherpen het toezicht op onderzeese kabels en landingsstations aan de kust, terwijl Europa regionale knooppunten voor onderzeese kabels en extra herstelcapaciteit financiert. Het Far North Fiber-project, dat Europa en Azië moet verbinden via wateren onder controle van bevriende landen, illustreert de groeiende voorkeur voor veiligheid boven louter efficiëntie. Beleggers moeten er rekening mee houden dat vergunningsprocedures, regels voor betrouwbare leveranciers en overheidssteun het projectrendement even sterk kunnen beïnvloeden als de vraag naar bandbreedte.

Onderzeese kabels blijven de ruggengraat van zeer snelle digitale netwerken, maar satellietconstellaties in een lage baan om de aarde creëren een parallel groeipad. Door hun lagere hoogte zorgen ze voor minder vertraging, snelle breedbanddiensten, rechtstreekse communicatie met eindapparaten en connectiviteit voor vliegtuigen, schepen, logistieke netwerken, defensiegebruikers en slecht geconnecteerde regio’s. Volgens ramingen van Deutsche Bank Research groeide de markt voor communicatiesatellieten in 2025 met meer dan 35% tot bijna 26 miljard dollar. Tegen 2030 kan die markt 65 tot 70 miljard dollar bedragen.

Die groei steunt niet alleen op breedbanddiensten voor particulieren. Overheids- en defensiecontracten vormen een bijkomende inkomstenbron, vooral nu beveiligde communicatie cruciaal wordt voor missies. Bestaande operatoren van geostationaire satellieten kunnen zich sterker richten op overheidsdiensten en gespecialiseerde bedrijfstoepassingen. Consolidatie kan bovendien leiden tot multi-orbitplatformen met een ruimere dekking en een breder dienstenaanbod.

Op langere termijn biedt ook computing in de ruimte kansen. Verschillende bedrijven onderzoeken netwerken die data in de ruimte kunnen ondersteunen en de resultaten naar de aarde terugsturen. Deze ontwikkeling staat nog in kinderschoenen, maar verbreedt het beleggingsuniversum naar optische verbindingen tussen satellieten, lanceerdiensten, grondterminals en stralingsbestendige rekeninfrastructuur.

Drie investeringsdomeinen om te volgen

1.  Leveranciers van essentiële infrastructuur voor bandbreedte

Producenten van kabels, optische componenten en netwerkapparatuur, en gespecialiseerde installateurs, kunnen blijven profiteren van de structurele groei van de vraag naar bandbreedte, ongeacht welk technologieplatform uiteindelijk aan marktaandeel wint.

2.  Schaarse activa voor digitale veerkracht

Reparatieschepen, beveiligde landingsstations, alternatieve routes en regionale knooppunten spelen in op een knelpunt dat tijdens een crisis niet snel kan worden opgelost. De strategische locatie, de bezettingsgraad en de steun van toezichthouders behoren tot de factoren die de aantrekkelijkheid van deze activa kunnen bepalen.

3.  Grootschalige satellietecosystemen

Netwerken in een lage baan om de aarde kunnen diensten aanbieden aan particulieren, bedrijven en overheden, maar schaal alleen volstaat niet. Belangrijke onderscheidende factoren zijn geloofwaardige toegang tot lanceercapaciteit, rechten op spectrum en orbitale posities, onderscheidende terminals, contractuele inkomsten en een realistisch financieringsplan voor de vernieuwing van satellietconstellaties.

Het internet is ontworpen als een gedecentraliseerd netwerk, maar de fysieke digitale infrastructuur raakt steeds sterker geconcentreerd. Hyperscalers kunnen hun kosten per eenheid verlagen, capaciteit veiligstellen en hun eigen datacenters rechtstreeks met elkaar verbinden, zonder traditionele aanbieders van datatransit. Die ontwikkeling kan hun duurzame concurrentievoordeel versterken, maar tegelijk de rendabiliteit van gevestigde telecomoperatoren onder druk zetten en de afhankelijkheid van een beperkt aantal private infrastructuureigenaars vergroten.

Europa staat voor een bijzonder grote uitdaging. Amerikaanse marktleiders uit de private sector en hun door de staat gesteunde Chinese concurrenten boeken sneller vooruitgang, terwijl het Europese bestuur versnipperd blijft. Dat kan overheidsinvesteringen, strategische deelnemingen en verdere consolidatie in de telecomsector stimuleren. Zo ontstaan gerichte kansen bij Europese leveranciers en projecten voor soevereine connectiviteit. Tegelijk neemt het politieke risico toe: rendementen kunnen afhangen van regels over lokale inhoud, vergunningen, sancties en overheidsopdrachten.

• Steunt de vraag op contracten of vooral op de verwachte groei van het dataverkeer?
• Controleert het actief een schaarse route, een landingsstation, een spectrumpositie of een strategische klantenrelatie?
•  Kan de operator de cycli van aanleg, lancering en vervanging duurzaam financieren?
• Hoe geconcentreerd is de blootstelling aan bepaalde hyperscalers, overheden of geopolitieke corridors?
• Creëert regelgeving een duurzaam concurrentievoordeel of vooral extra kosten en vertragingen?

De volgende ontwikkelingsfase van digitale infrastructuur draait niet alleen om meer capaciteit. Ook het bezit van betrouwbare routes, vertrouwde apparatuur en moeilijk te kopiëren verbindingspunten wordt doorslaggevend. Digitale connectiviteit groeit daarmee uit tot een belangrijk structureel beleggingsthema. Selectiviteit blijft echter essentieel door de kapitaalintensiteit van de sector, de sterke invloed van regelgeving en de geopolitieke risico’s.

Is uw portefeuille nog aangepast aan de economische realiteit?

Beleggingsproducten zijn onderhevig aan risico’s. Ze kunnen zowel omhoog als omlaag evolueren en de kans bestaat dat de belegger het bedrag van zijn belegging niet recupereert. Elke beleggingsbeslissing moet in overeenstemming zijn met uw Financial ID (beleggersprofiel). Meer info op deutschebank.be/financialid.

Prognoses zijn gebaseerd op veronderstellingen, schattingen, meningen en hypothetische modellen of analyses die onjuist kunnen blijken.

Alleen ter illustratie. Dit artikel en de informatie die het bevat vormen geen beleggingsadvies.