Artikel gepubliceerd in De Standaard op 30 mei 2026 door Frida Deceunynck.
Eén op de tien gezinnen in Vlaanderen is nieuw samengesteld. Het wettelijk erfrecht stemt in zo’n situatie zelden overeen met wat de ouders écht willen. Maar meestal is er wel een oplossing.
In jonge gezinnen met kinderen uit verschillende relaties is het vaak de wens dat alle kinderen gelijk behandeld worden bij een erfenis. Dat kan, maar het vereist wel een afwijking van de wettelijke regeling. Als een van de ouders overlijdt, erven de pluskinderen volgens het wettelijk erfrecht niets van hun pluspapa of -mama. Dat kun je aanpassen met een testament, waarin de ouders elkaars kinderen kunnen aanduiden als hun erfgenamen. Ze moeten daarbij uiteraard wel rekening houden met de reserve van hun eigen kinderen en een mogelijke nieuwe huwelijkspartner.
Voor de erfbelasting zijn pluskinderen in de meeste gevallen gelijkgesteld met biologische kinderen. In de drie gewesten erven pluskinderen in veel gevallen tegen dezelfde gunstige tarieven als biologische kinderen. Voor kinderen van feitelijke samenwoners is dat niet altijd het geval.
"Door te hertrouwen krijgt de nieuwe huwelijkspartner volgens het wettelijk erfrecht uitgebreide erfrechten op de erfenis van zijn of haar partner."
In Vlaanderen zijn pluskinderen en biologische kinderen ook gelijkgeschakeld voor de schenkbelasting. Voor schenkingen van roerende goederen geldt in beide gevallen het gunsttarief van 3 procent. “In Brussel is dat niet het geval”, waarschuwt Benoît Verschueren. “In het Brussels gewest vallen roerende schenkingen aan pluskinderen onder het tarief van 7 procent, zoals verre familieleden en vreemden.”
Opgelet: door te hertrouwen krijgt de nieuwe huwelijkspartner volgens het wettelijk erfrecht uitgebreide erfrechten op de erfenis van zijn of haar partner. Dat gaat ten koste van de erfrechten van de kinderen. Sommige ouders willen toch liever uitgebreide erfrechten behouden voor hun kroost. Dat kan door een zgn. Valkeniersclausule op te nemen in het huwelijkscontract. Zo schakel je de erfrechten van de nieuwe huwelijkspartner (deels) uit, legt Benoît Verschueren van Deutsche Bank uit. “Dat is geen alles-of-niets-verhaal, maar kan in gradaties. Jekan bijvoorbeeld je buitenverblijf aan zee reserveren voor jouw kinderen en het wettelijk erfrecht behouden voor de gezinswoning.” Zo’n Valkeniersclausule is alleen mogelijk als er minstens één kind is uit een vorige relatie.
Deel dit artikel
De fiscale behandeling hangt af van de individuele situatie van de betrokken persoon en kan in de toekomst wijzigen. Dit artikel vormt geen fiscaal of juridisch advies.