Samengevat

  • De groeivooruitzichten verslechteren en de politieke risico's nemen toe in verschillende EU-landen: een nogal bittere cocktail voor de Europese economie.
  • We voorzien geen recessie in 2019, maar een meer uitgesproken vertraging van het bbp.
  • Ons beleggingsadvies blijft aan de orde: waakzaam zijn ten aanzien van volatiliteit en de voorkeur geven aan kwaliteitsvolle activa en Amerikaanse aandelen.

Wolken stapelen zich op in de Europese economische lucht. We hebben voor u de meest cruciale Europese problemen van het moment geëvalueerd. Onze gedetailleerde analyse.

Wat is er gebeurd?

De recente nieuwsstroom voor Europa bevestigt onze mening dat de groeivooruitzichten verslechteren en de politieke risico's toenemen. Uit de publicatie van de bbp-cijfers voor het vierde kwartaal van 2018 bleek dat Duitsland eind vorig jaar een technische recessie nog net heeft kunnen vermijden. Op woensdag 13 februari heeft het Spaanse parlement de begrotingswet weggestemd, wat zal leiden tot vervroegde algemene verkiezingen op 28 april (de 3de stembusslag in minder dan 4 jaar). Dit komt bovenop een reeks Europese zorgen, waaronder de sterke vertraging van de Duitse industriële activiteit, de risico's van het handelsconflict tussen de VS en de EU, de technische recessie in Italië en het toenemende risico van een harde brexit.

Tot nu toe waren de aandelenmarkten grotendeels immuun voor deze bedreigingen dankzij een positievere kijk op een aantal globale kwesties zoals de handelsbesprekingen tussen de VS en China, en een meer ‘dovish’ (dat wil zeggen soepele) houding van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve). Obligatiemarkten daarentegen lijken meer sombere verwachtingen in de prijzen te verwerken. Zo zijn de rendementen op de 10-jarige Duitse Bund sinds oktober 2018 aan het dalen en bereikten ze met 8 basispunten hun laagste niveau sinds eind 2016. De Europese zorgen dreigen binnenkort weer de krantenkoppen te halen, met alle gevolgen voor zowel de economie als de financiële markten. Daarom geven we hier een kort overzicht van de meest cruciale Europese kwesties op dit moment.

Duitsland: Technische recessie vermeden, maar zwakte kan blijven bestaan

De Duitse groei stagneerde in Q4 2018 op 0% kwartaal op kwartaal. Na de groei van -0,2% in het derde kwartaal van 2018 heeft de Duitse economie een technische recessie, die wordt gedefinieerd als twee kwartalen van negatieve groei, ternauwernood vermeden. De krantenkoppen over de Duitse stagnatie in het laatste trimester kunnen een impact hebben op het consumenten- en bedrijfsvertrouwen in de hele eurozone. Duitsland is immers niet alleen de grootste economie van Europa, maar ook een van de meest betrouwbare Europese groeimotoren van de afgelopen jaren.

Wij denken dat de Duitse economie nog steeds algemeen gezien in goede gezondheid verkeert. Het Duitse reële inkomen, de werkgelegenheid, de groothandel en de detailhandel blijven solide. Terwijl de zeer cyclische Duitse economie sterk zou kunnen profiteren van de afnemende spanningen over de internationale handel, zou het terugschroeven van eerdere hervormingen een rem kunnen zetten op de toekomstige groei en een negatieve impact hebben op de overheidsfinanciën in een somberder economisch klimaat. Al bij al vertraagt de groei in Duitsland, komend van een hoog niveau.

Spanje: Vervroegde verkiezingen in het verschiet

Op 13 februari werd het begrotingsvoorstel van de centrumlinkse premier Sanchez door het Spaanse parlement verworpen nadat de regering de steun van de Catalaanse regionale partijen niet had gekregen. De Spaanse minderheidsregering heeft verkiezingen aangekondigd op 28 april. Het Spaanse politieke landschap blijft misschien gefragmenteerd, maar de impact op de economie zal naar onze mening waarschijnlijk beperkt zijn.

De potentiële stijging van het minimumloon zal het tempo van de jobcreatie in de dienstensector ongetwijfeld vertragen en zal leiden tot meer tijdelijke in plaats van permanente arbeidscontracten. Daarentegen verwachten wij geen grote ommekeer in de hervormingen in onze realistische politieke scenario's. Mogelijke koersdalingen in risicovolle activa en een toename van de spreads op Spaanse staatsobligaties als gevolg van grotere politieke risico's kunnen dan ook worden beschouwd als een interessante opportuniteit voor Spaanse activa.

Italië weer op de rand van de afgrond

Italië is eind vorig jaar in een technische recessie terechtgekomen en de belangrijkste indicatoren wijzen tot dusver niet op een sterke opleving in de nabije toekomst. Zwakke bedrijfsinvesteringen en gezinsuitgaven in een context van politieke onzekerheid en stijgende financieringskosten lijken de belangrijkste factoren te zijn achter deze economische zwakte. Het akkoord tussen de Italiaanse regering en de Europese Commissie over de Italiaanse begroting kan in twijfel worden getrokken. Het bbp voor 2019 zal naar verwachting lager uitvallen dan de begrotingshypothese van de regering (bbp-groei van 1%), waardoor het begrotingstekort boven de doelstelling van 2,04% van het bbp zou uitkomen. Bijgevolg zullen de Italiaanse overheidsfinanciën naar verwachting een last blijven vormen voor de financiële markten. Er zijn nog steeds geen maatregelen genomen om de begroting te consolideren en het vertrouwen van de beleggers te herstellen. De confrontatie met de EU in 2018 leidde tot een stijging van de rente, wat uiteindelijk leidde tot een technische recessie in Italië. Een nieuw conflict met de EU zou de economische vooruitzichten van Italië nog verder kunnen schaden.

Andere fundamentele parameters (een stevig overschot op de lopende rekening, rentebetalingen op de overheidsschuld van slechts 2,6% van het bbp) zijn echter gezond en wij verwachten dat Italië een paar jaar lang zonder een reële schuldencrisis zal kunnen overleven. Een plotselinge en onverwachte recessie in 2019 of grote overheidsfouten kunnen de risico's vergroten. Op de lange termijn zal Italië ofwel moeten terugkeren naar een hervormingsgezinde regering, ofwel het risico lopen op een ernstige staatsschuldcrisis. Voorzichtigheid is dus geboden ten aanzien van de meeste Italiaanse activa.

Brexit: weinig tijd?

Hoewel de tijd dringt, is het Britse parlement er tot nu toe niet in geslaagd om het Verenigd Koninkrijk af te brengen van het scenario van een harde brexit. De verkozenen zijn nog steeds zeer verdeeld over de brexit-kwestie, zoals verschillende stemmingen over het akkoord van premier Theresa May al hebben aangetoond. De huidige politieke verlamming vergroot de kans dat het Verenigd Koninkrijk de EU zonder overeenkomst verlaat.

Het is onwaarschijnlijk dat de EU zal toegeven aan de controversiële kwestie om een veiligheidsnet te garanderen die de terugkeer van een harde grens in Ierland voorkomt, ook al probeert Theresa May de druk in de onderhandelingen op te voeren. De EU zou nog meer garanties kunnen geven dat zij geen gebruik wil maken van het veiligheidsnet. Zij zou dit laatste alleen opgeven als de Republiek Ierland zou verklaren dat een harde brexit-overeenkomst slechter zou zijn dan een brexit-overeenkomst zonder veiligheidsnet. Tot nu toe zien we geen enkel teken dat Dublin, en dus ook de EU, zal toegeven aan wat een spel van de sterkste tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU lijkt te zijn. Als gevolg daarvan zal het Britse parlement het akkoord van mevrouw May bij de volgende "belangrijke stemming" op 27 februari waarschijnlijk opnieuw verwerpen.

Met nog geen 43 dagen voordat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat, schatten we de kans op een exit zonder overeenkomst nog steeds op 35%.

Maar gezien de tijdsdruk zal een eventueel akkoord waarschijnlijk een uitbreiding van artikel 50 vereisen om het Verenigd Koninkrijk de tijd te geven om elke versie van de terugtrekkingsovereenkomst en zijn toekomstige partnerschap te bekrachtigen. Naar onze mening is het echter onwaarschijnlijk dat de EU een lange verlenging zal accepteren met als enig doel het Britse parlement meer tijd te geven om een besluit te nemen.

Is er een risico op een handelsoorlog tussen de VS en Europa?

De lopende onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en China wekken de hoop dat beide partijen snel op voldoende punten tot overeenstemming kunnen komen om te voorkomen dat de Amerikaanse douanerechten van 10% naar 25% op 200 miljard dollar aan Chinese geïmporteerde producten stijgen op 1 maart. Helaas zou dit geen einde maken aan het handelsgeschil. Helaas zou dit geen einde maken aan het handelsgeschil. De afzonderlijke handelsovereenkomst tussen de Verenigde Staten en de EU, die op 25 juli 2018 is gesloten, kan binnenkort in gevaar komen. Op 23 mei 2018 gaf Donald Trump het Ministerie van Handel de opdracht te onderzoeken of de invoer van auto's en reserveonderdelen "de nationale veiligheid" van de Verenigde Staten bedreigde of in gevaar bracht. Dit verslag wordt binnenkort verwacht. De Amerikaanse president zou dan 90 dagen de tijd hebben om te beslissen of hij al dan niet extra douaneheffingen op de invoer van auto's wil opleggen. Hoewel de recente ‘shutdown’ nog steeds voor vertraging kan zorgen, lijkt het waarschijnlijk dat de VS de druk op de EU spoedig zal opvoeren met een dreiging van 25% douanerechten op auto-importen.

In tegenstelling tot de Chinees-Amerikaanse kwesties worden de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Europa niet beïnvloed door geostrategische rivaliteit. In feite lijkt de politieke steun in de Verenigde Staten voor een handelsoorlog tegen de EU veel zwakker dan voor een oorlog met China.

Ons advies voor uw beleggingen: Selectiviteit blijft op zijn plaats

De groei in de eurozone is verzwakt en de risico’s die op de conjunctuur wegen zijn toegenomen. Een deel van de vertraging aan het einde van vorig jaar was te wijten aan tijdelijke factoren aan de aanbodzijde, die zich naar verwachting ten minste gedeeltelijk zullen herstellen. Hoewel het moeilijke externe klimaat een uitdaging vormt voor exportgerichte economieën in het eurogebied, zijn veel problemen veroorzaakt binnen de eurozone zelf. De politieke onzekerheid kan leiden tot een ontsporing van de investeringen en de consumptie van de huishoudens, die zich harder laat voelen in tijden van een vertragende externe vraag. Bovendien is de fiscale speelruimte in veel Europese landen beperkt door de buitensporige overheidsschuld.

Samengevat verwachten we geen wijdverspreide recessie in de eurozone in 2019, maar de groeivertraging zal sterker zijn dan aanvankelijk verwacht. Wat de beleggingsvooruitzichten betreft, herhalen wij daarom enkele van onze thema's voor 2019:

  • anticiperen op een vertraging van de economische groei en de groei van de bedrijfswinsten
  • waakzaam zijn op volatiliteit
  • de voorkeur geven aan kwaliteitsvolle activa en Amerikaanse aandelen boven Europese aandelen

Voldoet uw portefeuille nog steeds aan de economische realiteit?

Bel onze experts van Talk & Invest op 078 153 154

Maak een afspraak in uw Financial Center via 078 156 160

Lees ook