Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • Donald Trump maakt opnieuw een verkiezingsbelofte waar door het nucleaire akkoord met Iran op te zeggen en zo de sancties tegen Teheran opnieuw in te voeren.
  • Het valt te verwachten dat Iran haar nucleaire programma opnieuw zal willen opstarten, wat zorgt voor gespannen gemoederen in de regio.
  • Behalve een forse stijging van de olieaandelen, bleef de reactie op de markten beperkt. Maar we blijven de situatie van nabij opvolgen.

Het doek is gevallen. Zoals beloofd tijdens zijn campagne en net als dat het geval was met andere grote akkoorden die door zijn voorganger werden ondertekend, besliste Donald Trump dat de Verenigde Staten zich terugtrekken uit het nucleair akkoord met Iran. Dit akkoord had de basis gelegd voor een afbouw van het Iraanse nucleair programma in ruil voor een opheffing van de economische sancties die waren opgelegd door de VN, de EU en de Verenigde Staten.

De beslissing werd gevreesd, maar was geen verrassing. Via zijn favoriete communicatiekanaal had de Witte-Huisbewoner voordien al getweet dat “dit unilateraal akkoord het slechtste uit de geschiedenis is en nooit ondertekend had mogen worden. Het heeft nooit voor sereniteit en vrede gezorgd en zal dat nooit doen”. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk kondigden al aan de beslissing te betreuren en wensen zo snel mogelijk een nieuw akkoord te vinden.

Wat betekent deze terugtrekking concreet?

Vanuit Teheran verklaarde president Rohani onmiddellijk dat deze terugtrekking onwettig is en hij spoorde de andere ondertekenaars (waaronder Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Rusland) meteen aan om hun verbintenissen na te komen.

Met de volledige terugtrekking uit de Iran-deal ondertekende Donald Trump echter een memorandum dat alle Amerikaanse sancties herstelt die werden opgeheven met het akkoord van 2015. Voor de bondgenoten van de Verenigde Staten is dit zwaar omdat zij geen handelsrelaties met Iran meer kunnen onderhouden (ondanks het feit dat ze zelf nog in het akkoord zitten) zonder getroffen te worden door deze sancties. In feite komt het erop neer dat zonder de Verenigde Staten het akkoord op zich geen zin meer heeft.

Iran deed nog geen andere verklaringen, maar het valt te verwachten dat Teheran zal aankondigen het nucleair programma, dat door het akkoord van 2015 werd stilgelegd, opnieuw te willen opstarten. Een dergelijk scenario zou de spanningen in de regio (onder meer met Israël) hoog kunnen doen oplopen.

Hoe reageerden de financiële markten?

Op de belangrijkste beurzen bleef het tot nu toe betrekkelijk rustig. Weinig reactie op de aandelenmarkten, behalve dan een forse stijging van de olieaandelen.

Dezelfde toon op de obligatiemarkten, aangezien de beslissing van de Verenigde Staten reeds geanticipeerd was.

Op de grondstoffenmarkten daarentegen kunnen de beperkingen tegenover Iran zware gevolgen hebben. Iran als 5de grootste olieproducent ter wereld verhinderen dat het zijn olie op de internationale markt verkoopt, kan leiden tot een verstoord evenwicht tussen vraag en aanbod en dus onvermijdelijk tot een sterke stijging van de olieprijzen. De huidige koers van het vat Brent (77 dollar op 9 mei 2018) weerspiegelt overigens al voor een stuk dit risico.

De sfeer op de markten zou kunnen kantelen en dit afhankelijk van twee scenario’s:

  • Zal de terugtrekking van de Verenigde Staten uit het akkoord van 2015 leiden tot een nieuw akkoord? We zagen het al bij de gesprekken over handelsakkoorden, Donald Trump speelt het graag hard om zijn tegenstanders op de knieën te dwingen. Als er een nieuw akkoord komt, dan zal de reactie van de markt wellicht beperkter blijven dan wanneer de Amerikaanse president tot geen enkele toegeving bereid blijkt.
  • Van de ene geografische regio onder spanning naar een andere. Eerstdaags zou Donald Trump een ontmoeting moeten hebben met Kim Jong-Un om een akkoord te sluiten over het Noord-Koreaanse nucleaire programma. Een positieve ontknoping in dit dossier kan de geopolitieke spanning doen afnemen. Een mislukking van de onderhandelingen in combinatie met een nucleaire herstart van Iran zou daarentegen sterk bijdragen tot de volatiliteit.

Lees ook