Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • De 5-Sterrenbeweging vond toenadering tot de Liga om de volgende Italiaanse regering te vormen.
  • Dit akkoord tussen de linkse en rechtse populistische partijen heeft al enige spanning op de aandelenmarkten gecreëerd. Ook de rente op Italiaanse staatsobligaties stijgt.
  • De aandachtspunten zijn talrijk en geven aan dat we voorzichtig moeten blijven. De volatiliteit zou op het appel kunnen blijven.

Nadat ze had gezwaaid met het vooruitzicht van vervroegde verkiezingen in geval van aanhoudende politieke impasse, koos de 5-Sterrenbeweging onder leiding van Luigi Di Maio uiteindelijk voor toenadering tot de Lega van Matteo Salvini voor de vorming van de volgende Italiaanse regering.

Het vooruitzicht van een populistische eurosceptische regering, die zich niet al te zeer bekommert om begrotingsdiscipline en die geleid wordt door een onervaren premier, wakkert een zekere crisissfeer aan in de eurozone. Ook bij de beleggers zorgt dit voor de nodige bezorgdheid.

De reactie van de markten

Tot op heden waren de financiële markten vrij sereen gebleven omtrent de lopende onderhandelingen tussen de overwinnaars van de Italiaanse verkiezingen van 4 maart. Maar de situatie is veranderd na het verschijnen van een ontwerp van politiek programma met een aantal radicale elementen.

Een greep uit het programma:

  • de vraag aan de Europese Centrale Bank (ECB) om 250 miljard euro aan Italiaanse overheidsschuld kwijt te schelden,
  • het creëren van een mechanisme dat lidstaten van de eurozone toelaat om uit de eenheidsmunt te stappen,
  • de heronderhandeling door de nieuwe regering van de bijdrage van Italië aan het Europese budget.

Alsof het dat maar is…

Deze aankondigingen zorgden ervoor dat de financiële markten bruusk werden wakker geschud. Op de obligatiemarkt steeg de Italiaanse rente op 10 jaar van 1,87% tot boven 2,40% in iets meer dan een week tijd, het hoogste niveau sinds november 2014. Daardoor klom het renteverschil (spread) tussen Italië en Duitsland tot ongeveer 200 bps (1 bp = 0,01%), het grootste verschil sinds juni vorig jaar. Ook de beurs van Milaan onderging een verkoopgolf en de FTSE MIB sterindex verloor meer dan 5%. De euro had het al moeilijk sinds april en verloor verder terrein op de US dollar tot een wisselkoers in de buurt van 1,17.

De 4 belangrijkste aandachtspunten

Hoewel de twee protagonisten hun toon in verband met Europa in de aanloop naar de laatste verkiezingen hadden gematigd, lieten hun campagnemanifesten weinig twijfel bestaan over hun voornemen om de belastingen te verlagen, om de overheidsuitgaven te verhogen en om terug te komen op de hervormingen van de pensioenen en de arbeidsmarkt. Ze hadden de bedoeling deze maatregelen te financieren door staatseigendom te verkopen en door uit te gaan van de (ambitieuze) hypothese dat belastingverlagingen zouden leiden tot een betere inning van belastingen en dus hogere belastingontvangsten.

Naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Italië zullen de financiële markten in het bijzonder de volgende elementen volgen:

Toch zijn er ook verzachtende factoren. Naast het hoge tekort en de hoge overheidsschuld laat Rome een aanzienlijk primair overschot optekenen (positief budgettair saldo van 1,5% voor intrestlast op de schuld). Overigens ligt de economische groei van Italië tot nu toe in lijn met de prognoses die in het budget 2018 opgenomen zijn. Tot slot is twee derde van de Italiaanse staatsleningen (BTP’s) in handen van residenten – waarvan bijna 20% bij de ECB ingevolge het in maart 2015 opgestarte obligatieaankoopprogramma.

Besluit: de volatiliteit zal niet snel wijken

Het scenario van een populistische regering aan het hoofd van de 3de economie van de eurozone en de risico’s die dat inhoudt voor de samenhang van de eurozone valt niet in goede aarde bij de beleggers. Ze zullen het doen en laten van de toekomstige Italiaanse regering met haar controversiële economische programma dan ook met argusogen volgen. Hoewel de twee anti-establishment partijen hun eis over de kwijtschelding van een deel van de Italiaanse schuld en een uitstap uit de euro uiteindelijk schrapten uit hun programma, zullen een confrontatie met Brussel over het traject van de overheidsfinanciën – cf. de begroting 2019 - of het opflakkeren van eventuele twijfels over het toekomstige lidmaatschap van Italië in de euro ongetwijfeld wegen op het marktsentiment tegenover Italiaanse activa. Deze terugkeer van politieke onzekerheid doet in ieder geval vermoeden dat de volatiliteit de komende maanden niet zal wijken.

Lees ook