Management Server
Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • Het Italiaanse risico verscheen opnieuw op de radarschermen van beleggers: de populistische regering kondigde een hoger dan voorzien begrotingstekort voor 2019 aan.
  • De reactie van de markten liet niet lang op zich wachten: Italiaanse staatsobligaties kwamen onder druk staan, de beurs van Milaan liet de sterkste terugval optekenen, maar ook de beurzen van Frankfurt, Madrid en Parijs gingen in het rood.
  • De confrontatie tussen Italië en de EU belooft dan ook levendig en complex te worden en het ziet ernaar uit dat het dossier de komende weken voor flink wat nervositeit zal blijven zorgen op de markten.

Risicofactor Italië komt opnieuw sterk op de voorgrond op de radars van de beleggers na de aankondiging door Rome van een hoger dan voorzien begrotingstekort voor 2019. Deze beslissing betekent een overwinning van de anti-systeempartijen (Lega, Vijfsterrenbeweging) op de Italiaanse Minister van Financiën en haalde de sfeer op de Europese financiële markten danig onderuit. De confrontatie tussen Italië en de EU belooft dan ook levendig en complex te worden en het ziet ernaar uit dat het dossier de komende weken voor flink wat nervositeit zal blijven zorgen op de markten.

De feiten

De Italiaanse regering kondigde uiteindelijk aan dat ze voor 2019 mikt op een begrotingstekort van 2,4%. Dat is boven de marktverwachtingen en driemaal hoger dan de beloftes die waren aangegaan door de vorige regering. De forse stijging van de overheidsuitgaven wijst erop dat de populisten hun verkiezingsbeloften hard willen maken (basisinkomen, belastingverlaging voor de bedrijven, verlaging van de pensioenleeftijd) nog voor ze aan tafel gaan zitten met de EU. Deze keuze kan echter problemen opleveren op vier niveaus:

1. De relatie tussen Rome en Brussel.
Het door Italië vooropgestelde budget komt neer op een uitdieping van het begrotingstekort met 0,6% van het BBP, terwijl de regels van de EU een begrotingsbesparing van 0,6% van het BBP voorzien. We stevenen dus af op moeizame discussies tussen Italië en de Europese Commissie, die reeds aangaf dat het voorgestelde tekort “totaal buiten proportie” is.

2. De reactie van de ratingagentschappen.
Het gebrek aan begrotingsdiscipline in Italië zal wellicht uitmonden in een verlaging van de rating, eventueel gepaard gaand met een negatief vooruitzicht. Als het zover komt zou dat Italië (Baa2 bij Moody’s en BBB bij Standard and Poor’s) nog verder in de richting van de speculatieve categorie duwen.

3. De stabiliteit van de regering.
Het voorgestelde tekort is een nederlaag voor de Italiaanse Minister van Financiën, Giovanni Tria, die openlijk de idee van een begrotingstekort van 1,6% van het BBP had bepleit. Het is afwachten welke conclusie deze gematigde en in financiële kringen gewaardeerde politicus zal trekken uit deze nederlaag.

4. De houdbaarheid van de overheidsschuld.
De Italiaanse overheidsschuld piekt nu al boven 130% van het BBP. Als de voorgestelde begroting als dusdanig wordt uitgevoerd, zou deze schuld nog verder aanzwellen, wat voor nog meer ongerustheid zou zorgen.

De reactie van de markten

De financiële markten kregen het op hun heupen van de kwistigheid in Rome. Op de obligatiemarkten veerde de spread (= rentekloof) tussen de Italiaanse en de Duitse staatsleningen fors op aan het einde van de maand naar ongeziene niveaus sinds 2013, maar voorlopig zorgde dit nog niet voor een besmettingseffect naar Spanje en Portugal.

Ook de Europese beurzen kregen koude rillingen, met vooral gevolgen voor de bankwaarden. De beurs van Milaan stond vooraan in de vuurlinie en liet de sterkste terugval optekenen, maar ook de beurzen van Frankfurt, Madrid en Parijs gingen in het rood. De euro tot slot verloor ook wat van zijn pluimen en zakte tot rond de 1,15 tegenover de US dollar.

Onze mening: enige omzichtigheid blijft aangewezen

Los van de aangekondigde cijfers onthouden we vooral de boodschap van Italië aan het adres van Europa en de markten. De Italiaanse regering miste de kans om aan te tonen dat ze de afbouw van de overheidsschuld prioritair acht en dat ze zich ertoe verbindt de begrotingsregels van de EU na te leven. De ontwerpbegroting moet tegen 15 oktober aanstaande ingediend worden bij de Europese Commissie. Die zal dan zeer snel met een eerste advies naar buiten komen.

De confrontatie tussen Brussel en Rome zou de politieke onzekerheid in Europa verder in de hand kunnen werken, terwijl de Britse en Duitse regeringen nu al met problemen kampen. Het goede nieuws omtrent de eurocrisis is dat de houdbaarheid van de overheidsschuld nog geen probleem vormt en dat een staking van betaling door Italië de komende jaren hoogst onwaarschijnlijk blijft.

Dit gezegd zijnde zou de druk van de markten en/of de EU kunnen opgevoerd worden opdat Italië zijn expansieve begrotingsambities zou intomen. De komende weken zal Italië hoe dan ook een factor van volatiliteit blijven op de markten. Deze situatie stelt onze voorkeur voor aandelen niet in vraag, maar is wel een bijkomende reden om de financiële markten met de nodige omzichtigheid te benaderen.

Lees ook