Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • Het gebruik van bankbiljetten en muntstukken daalt al jaren.
  • Wacht er ons een cashloze samenleving? Prof. dr. Bruno Merlevede (UGent) kijkt in 7 vragen en antwoorden met u mee vooruit.
1

Hoe dicht staan we in België bij een cashloze samenleving?

“Volgens een onderzoek van de ECB gebeurt 63% van de dagelijkse betalingen in België nog in cash. Dat is meer dan bijvoorbeeld in Nederland (45%), maar minder dan pakweg Spanje (87%) en zelfs Duitsland (80%)”, vertelt prof. dr. Bruno Merlevede. “In ons land volgen we al decennia de trend naar minder cash en meer digitale transacties. Een van de redenen is de demografische evolutie. De generatie die opgroeide met bankkaarten komt steeds meer aan zet. Daarnaast zijn er de jongste jaren ook nieuwe innovaties gekomen die dat proces versnelden.”

2

We zitten dus mee in het peloton, maar niet aan de kop?

“In België zijn we geen koploper. Met een vingerafdruk of irisscan je volkorenbrood bij de bakker op het dorpsplein betalen: dat is niet voor morgen. Maar we zitten ook geen lichtjaren achter. In steeds meer Belgische winkels kun je contactloos, via een QR-code of app betalen. Of die ‘nieuwe’ betalingsmethodes de norm worden, zal afhangen van het feit of ze het betaalgemak wezenlijk verbeteren en vooral: of ze als veilig genoeg ervaren worden. Veel mensen verkiezen nog om ‘ergens’ een code in te kunnen voeren. Dat geeft het gevoel dat je nog de controle behoudt.”

3

Wat met de rest van de wereld?

“Overal ter wereld zie je verschillende snelheden in de ontwikkeling naar minder cash. Zelfs binnen de eurozone. Die verschillende snelheden zijn er niet alleen landelijk, maar ook demografisch en zelfs tussen verstedelijkte gebieden en het platteland. Dat zie je heel sterk in de VS. In steden is cashless er de norm, terwijl op het platteland cash king is. Veel Amerikanen ontvangen hun loon nog cash.”

4

Verdwijnt het gebruik van cash ooit helemaal?

“Coupures van 500 euro gaan in 2018 uit circulatie. Je kan ervan op aan dat het gebruik van cash de komende decennia uitgefaseerd wordt. Maar niet zo snel als sommigen willen voorspiegelen. Wereldwijd gebeurt gemiddeld 85% van alle transacties nog in cash - ongeveer 40% van de wereldbevolking heeft bovendien zelfs geen bankrekening. Net zoals er nieuwe mogelijkheden bijkomen om je te verplaatsen (hoverboard, elektrische fiets, …) blijven andere mogelijkheden ook gewoon bestaan (fiets, auto, …) Hetzelfde geldt voor betalen. De komst van een nieuwe betaalmethode leidt niet per se tot het verdwijnen van bestaande betaalmethodes.”

5

Welk voordeel ziet u in een cashloze samenleving?

“Er zijn heel wat voordelen. Bij elk voordeel hoort echter een ‘maar’. Voorstanders van een cashloze samenleving wijzen vaak op de kosten. Biljetten en munten maken kost ook geld. Daarbij komen de kosten van distributie, opslag, beveiliging, enzovoort. Anderzijds zijn er aan digitale transacties ook investeringen en kosten verbonden: servers, beveiliging, elektriciteit, 4G-verbinding om mobiel te betalen, enzovoort. Die kost is natuurlijk wel lager, maar gratis is het niet.”

6

Nog andere voordelen?

“Een ander mogelijk voordeel is dat er minder (bank)overvallen, inbraken en diefstallen gebeuren. En als cash verdwijnt, is er minder fraude mogelijk omdat digitale transacties een spoor nalaten terwijl cash anoniem is. Alleen zullen criminelen dan wellicht hun actieterrein verschuiven, vrees ik. Met cryptocurrencies zoals Bitcoin bijvoorbeeld, kun je ook anoniem (al of niet malafide) transacties uitvoeren.”

7

Tot slot: verandert de trend naar minder cash ons consumptiepatroon?

“Ja. Onderzoek wees uit dat mensen met een betaalkaart bereid zijn meer uit te geven dan met cash. Dat komt vooral omdat betalen met een kaart ‘minder pijnlijk’ aanvoelt dan de munten en biljetten uit handen te geven. Er is dus een link tussen een verhoogde consumptie en cashless betalen. Anderzijds blijkt uit onderzoeken wel dat wanneer je iets met cash betaalt, je meer (emotioneel) gehecht bent aan je aankoop.”

Met Deutsche Bank kunt u vandaag al contactloos betalen.

Ontdek uw mogelijkheden

Lees ook

Bronnen: ECB, Bloomberg, BBC, Forbes, Financial Times, Journal of Experimental Psychology: Applied, World Payments Report 2017