Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • De aftredende coalitie CDU / CSU en SPD heeft van zijn pluimen verloren hoewel Merkels christendemocraten één op drie Duitsers wist te verleiden.
  • Het resultaat van de stembusslag moet Merkel toelaten om opnieuw kanselier te worden, wellicht in een onuitgegeven coalitie met de liberalen en de groenen.
  • We anticiperen op een positieve invloed op de economie en op Europees vlak de verderzetting van de nieuwe Frans-Duitse samenwerking van zodra de coalitie gevormd is
  • Op het niveau van de financiële markten geloven we dat op middellange en lange termijn deze resultaten een belangrijke katalysator zullen zijn voor Duitse en Europese aandelen.

Angela Merkel krijgt wellicht een vierde termijn als Bondskanselier maar de onderhandelingen beloven moeilijk te worden. Welke impact zullen ze hebben op de Duitse en Europese economie alsook op de markten? Onze analyse.

De resultaten en mogelijke scenario’s

De kiezer heeft gesproken. De CDU/CSU van Angela Merkel heeft zoals verwacht de Duitse parlementsverkiezingen gewonnen met 33% van de stemmen, maar behaalde daarmee wel de slechtste score sinds 1949. De SPD van Martin Schulz strandde op de tweede plaats met 20,5% van de stemmen, maar liet eveneens de slechtste score optekenen sinds de Tweede Wereldoorlog.

De grootste verrassing kwam van het AfD, de Duitse nationalistische partij, die uitkwam op de derde plaats met 12,6% van de stemmen en daarmee de liberale partij FDP (10,7%), radicaal links - Die Linke (9,1%) en de groenen - die Grünen (8,9%) achter zich hield. Het in 2013 opgerichte AfD zal zo voor de eerste keer in zijn jonge geschiedenis zijn intrede maken in het Duitse parlement (Bundestag).

Angela Merkel zal dan wel aan haar vierde opeenvolgende mandaat kunnen beginnen, alle ogen zijn nu al gericht op de coalitieonderhandelingen. Als belangrijkste politieke kracht van het land zal de CDU/CSU aan zet zijn om de volgende regering te vormen. Na haar pijnlijke nederlaag gaf de SPD nu al te kennen dat een deelname aan een grote coalitie met CDU/CSU uitgesloten is. Hoewel men nooit nooit mag zeggen, lijkt het meest waarschijnlijke scenario een “Jamaica-coalitie” met CDU/CSU, FDP en Die Grünen. Een dergelijk verbond zou ongeveer 390 zetels hebben in de Bundestag, wat evenveel is dan een grote coalitie CDU/CSU-SPD. Dit zou desondanks een sprong in het duister zijn voor het federale Duitsland.

Aangezien de vorming van coalities diep verworteld is in de Duitse politieke cultuur, zijn vervroegde verkiezingen of een situatie van politieke impasse erg onwaarschijnlijk. Wij gaan er vanuit dat de Bundestag nog voor het einde van het jaar de nieuwe Kanselier zal aanduiden, hoewel de onderhandelingen waarschijnlijk lang en verbeten zullen zijn.

Impact op de economie en op Europa

Eenmaal een nieuwe coalitie aan de macht verwachten wij een positieve impact op de economie, rekening houdend met de belastingverlagingen die de CDU/CSU vooropstelde (15 miljard inkomstenbelastingverlaging verdeeld over alle belastingplichtigen) en de bijkomende infrastructuuruitgaven (R&D, digitalisering, defensie). De CDU/CSU zou haar belofte kunnen waarmaken zolang de economie het goed blijft doen. Aangezien het begrotingsevenwicht een prioriteit blijft, zal de financiering voornamelijk moeten komen van bijkomende belastingontvangsten steunend op een aantrekkende economische groei. Structurele hervormingen zouden evenwel een moeilijkere opdracht zijn gezien het gebrek aan politieke cohesie in de toekomstige coalitie, ook al lijken deze noodzakelijk om het concurrentievermogen te verbeteren en het succes van Duitsland te bestendigen.

Wat Europa betreft, zou een regering onder leiding van de CDU/CSU een verderzetting van de nieuwe Frans-Duitse samenwerking betekenen. Het onderhandelingstalent van mevrouw Merkel zal echter meer dan nodig zijn om tot een aanvaardbaar compromis te komen met de liberalen van de FDP en vooruitgang te boeken in het Europese dossier. Ondanks de uiteenlopende standpunten is het ook belangrijk om te herinneren dat met uitzondering van de AfD geen andere politieke partij eurosceptisch is.

Gevolgen voor de markten

De Duitse verkiezingen en hun gevolgen voor het toekomstige beleid van de ECB en voor de toekomstige houding van Duitsland tegenover de Europese integratie en de periferie, zullen een belangrijke katalysator zijn voor Duitse aandelen en de eurozone op middellange tot lange termijn. Op korte termijn zal de impact evenwel beperkt blijven aangezien de herverkiezing van Merkel als Kanselier reeds ingecalculeerd was. Op korte termijn zal de internationale blootstelling en de gevoeligheid van de Duitse en Europese aandelenmarkten aan de wereldwijde groei, de renteniveaus en de evolutie op de wisselmarkten meer invloed hebben op de markten. Aandelen van de eurozone worden ondersteund door de forse groei en een solide winstdynamiek, wat zich dit jaar kan vertalen in een winstgroei met twee cijfers. De negatieve impact van de koersstijging van de euro zou zich vooral laten gevoelen tijdens de tweede jaarhelft 2017, maar zou gematigd blijven op voorwaarde dat de euro zich niet verder versterkt.

De onmiddellijke impact van de Duitse verkiezingen op de obligatiemarkten zou geringer zijn dan na de verkiezingen in Frankrijk of het referendum in Italië. Het monetair beleid van de ECB zal de bepalende factor blijven voor de evolutie van de obligatiemarkten in de eurozone, maar er kan ook een impact zijn op de obligatierentevoeten als gevolg van de uiteenlopende standpunten van de junior coalitiepartners van de CDU/CSU, in het bijzonder van de FDP, tegenover de periferie van de eurozone.

Tot slot verloor de euro terrein op de wisselmarkten in het vooruitzicht van moeilijke coalitieonderhandelingen en de intrede van de populisten van de AfD in de Bundestag. Dit gezegd zijnde, Duitsland is altijd een stabiliserende factor geweest voor de eenheidsmunt en volgens ons zal daar met deze verkiezingen nauwelijks verandering in komen. De komende weken zouden wel voor onzekerheid kunnen zorgen in bepaalde domeinen zolang er geen nieuwe regering is gevormd. Toch zullen de markten zich al snel opnieuw op de basisgegevens gaan concentreren (economische groei, beleid van de ECB).

Lees ook