Management Server
Téléphone

Deutsche Bank

Samengevat

  • Em. prof. Paul De Grauwe ziet een mooie toekomst voor Europa, tenminste als het evolueert naar een échte eenheid.
  • De scheiding met Groot-Brittannië zal volgens hem de weg vrijmaken voor een krachtigere Europese integratie.
  • “De wereld hoeft geen schrik te hebben van de zware Chinese investeringen in het buitenland.”

In de eurozone hebben we een munteenheid, maar geen (échte) politieke eenheid. Dat wringt. Gaan we niet beter terug naar de frank, gulden en mark?

“We hebben een gemeenschappelijke munt gecreëerd, maar het is een munt zonder land. En een munt zonder land blijft niet bestaan, leren alle experimenten uit de geschiedenis. We zijn dus veroordeeld om een keuze te maken. Willen we de euro behouden, dan zal de politieke integratie verder moeten gaan. Dan moét Europa één land worden. Een entiteit met een Europese regering, een Europees budget, een Europese fiscale wetgeving, enzovoort. Een entiteit die dus functioneert als een federale staat met een democratische besluitvorming; noem het een Verenigde Staten van Europa. Anders is de euro ten dode opgeschreven.”

Hoe realistisch acht u het dat we de macht van de federale overheden verder uitkleden en naar zo’n eengemaakt Europees superland gaan?

“Ik geloof dat een ‘strategie van kleine stapjes’ kan werken. De integratie van Europa is ruim 50 jaar geleden op gang getrapt, en groeide doorheen de jaren ook met kleine stapjes. Die beweging moeten beleidsmakers nu durven doortrekken. Maar dan moeten ze ook duidelijk zéggen dat ze die ambitie hebben om (over 50 jaar?) een eengemaakte EU te hebben.”

Een week voor de verkiezing rond de brexit, zei u dat een vertrek van Groot-Brittannië een goede zaak zou zijn. Vindt u dat vandaag nog steeds?

“Absoluut. De initiatieven voor een verdere integratie van de EU hebben nu meer kans op slagen. De Britten hebben altijd een ambivalente houding gehad tegenover Europa. Eerst wilden ze van een unie niets weten. Toen het succesvol bleek, wilden ze in de jaren 70 toch aan boord. Niet om de unie sterker te maken, wel om hem zwak te houden. Door hun verdeel-en-heers-strategie hebben de Britten de vooruitgang substantieel geblokkeerd.”

“De scheiding zal de weg vrijmaken voor een krachtigere Europese integratie. Er zal natuurlijk ook een economisch verlies zijn voor de EU, maar dat weegt niet op tegen de mogelijkheden tot verdere integratie. Let op: ik zeg dat de integratie een stuk makkelijker kan worden, maar daarom niet gemakkelijk. Ik vind dat de Europese Unie een Unie van de Bereidwilligheid moet zijn. Wat heb je aan een samenwerkingsverband als enkele leden die samenwerking maar niks vinden?”

Als we kijken naar de markten, dan lijkt de brexit een non-event voor beleggers? Behalve dan het pond dat gevloerd is.

“Na de shock van het referendum, lijken beleggers de brexit verteerd en ingecalculeerd te hebben. Zeker op het vasteland hebben we een gematigde perceptie over de economische consequenties. En terecht. De schade voor de Britse economie zal veel tastbaarder zijn.”

“De combinatie van kudde-effecten en onvoldoende provisie voor externe risico’s maakt dat financiële markten niet stabiel zijn”, schreef u enkele jaren geleden. Vandaag heerst er optimisme op de beurzen terwijl er een recordaantal schulden is. Voelt u een bui hangen?

“Vroeg of laat kom je in een beurscyclus een periode van excessen en ongebreideld optimisme tegen. Maar in zo’n periode - zoals we die net voor de financiële crisis van 2008 zagen - zitten we momenteel niet. Hier en daar worden misschien wel zeepbelletjes geblazen, maar ik denk niet dat we de eerstkomende jaren een ineenstorting hoeven te vrezen. Ik slaap nog makkelijk.”

Ondertussen kijken de markten met argusogen naar de ECB. Hoe ziet u de rentepolitiek van de ECB evolueren?

“Het is onvermijdelijk dat de langetermijnrente weer de hoogte zal ingaan. En daar is niks mis mee, zolang dat in een klimaat van toenemende groei en stijgende inflatie gebeurt. Een nulrente aanhouden terwijl de economie met 2% groeit en de inflatie 2% bedraagt? Dat kun je niet aanhouden.”

“Ik denk dat de ECB de aankoop van obligaties volgend jaar effectief zal afbouwen. De rente zal dan ook ongetwijfeld stijgen. Maar helemaal rimpelloos zal dat proces niet verlopen. De ECB heeft bijna een kwart van alle staatsobligaties in de eurozone op zak. Die budgettaire verlichting voor de nationale overheden zal dus stilaan wegvallen. Met de stijgende rentevoet zal bovendien de druk verhogen op de nationale begrotingen. Het zal voor de ECB dus kwestie zijn van het juiste evenwicht en tempo aan te houden.”

Als we even de Grote Plas oversteken … wordt de America First-retoriek echt iets om rekening mee te houden?

“Heronderhandelen van handelsakkoorden, heffingen op import, Amerikaans bedrijfskapitaal terugbrengen naar eigen land … ik ga ervan uit dat er wel ‘iets’ zal veranderen, maar niet in de mate dat Trump wil doen geloven. Neem nu de staalnijverheid. Trump wil een hogere heffing op Chinees staal, maar dat komt erop neer dat Amerikaanse staalverwerkende bedrijven meer zullen moeten betalen voor hun staal. En dat vreet aan hun competitiviteit. Wat je met protectionisme wint, verlies je elders. Ik kan me inbeelden dat té drastische ingrepen niet door het Congres zullen raken.”

Terwijl we in de VS symptomen van protectionisme zien, pompt China steeds meer geld in buitenlandse investeringen. Komt het op termijn tot een clash op vlak van handel?

“Handel is geen zero sum game (als een speler wint, moeten de andere spelers evenveel verliezen, nvdr.). Macht is dat wel: als een partij meer macht krijgt, dan zal een andere partij minder macht krijgen. Als er een clash komt tussen de VS en China, dan zal het een politieke clash zijn, niet zozeer een clash op handelsvlak. Iedereen heeft immers belang bij handel. Handel is nét een factor die de kans op een (militaire) clash vermindert.”

“Als China fors in het buitenland investeert, dan hoeven we daar niet bang voor te zijn. China wil die dure investeringen immers ook beschermen en niet verliezen. Een clash zou hen slecht uitkomen. Laat de Chinezen dus overal maar fors investeren, net zoals de Amerikanen dat na de Tweede Wereldoorlog deden. Internationale handel is niet gevaarlijk. Gekken die aan de macht komen, zijn dat wel.”

Paul De Grauwe

  • Geboren in Ukkel (1946)
  • Professor aan de London School of Economics
  • Gewoon hoogleraar emeritus aan de K.U. Leuven
  • Studeerde economie aan de K.U. Leuven en doctoreerde aan de Johns Hopkins University in Baltimore.
  • Werkte in opdracht voor o.a. het IMF, het Centre for European Policy Studies en de ECB. Hij was lid van de economische adviesgroep van José Manuel Barroso (voormalig voorzitter Europese Commissie).
  • Was gastprofessor aan de universiteiten van Michigan, Tilburg, Kiel, Saarbrücken, Berlijn, Amsterdam en de Wharton School.
  • Kreeg een eredoctoraat aan de universiteiten van Maastricht, Sankt Gallen, Genua en Valencia en de Finse Turku School of Economics and Business Administration.
  • Is redacteur voor economische vaktijdschriften en schrijft regelmatig columns voor De Morgen. Is auteur van verscheidene boeken.

Wil u opportuniteiten voor uw portefeuille bespreken?

Neem contact op met onze specialisten van Talk & Invest op het nummer 078 153 154.
Of maak een afspraak in uw Financial Center op het nummer 078 156 160.

Lees ook